Działanie artystyczne wypełnia cały czas życia człowieka artysty. Oczywistym jest, że aktywność ta nie sprowadza się jedynie do fizycznego kontaktu z dziełem, ale też nie sposób określić granicę, kiedy jest właściwy początek tworzenia dzieła. Istnieje pewnego rodzaju przyjemna iluzja, jakoby jednym spojrzeniem można objąć obraz i poznać jego wartość. Władysław Strzemiński pisał o tym, że twórczość wizualna jest czasoprzestrzenna, przywołując proces widzenia barwy okiem artysty, jako aktu związanego z wielospojrzeniowym widzeniem rzeczywistości, nie tyle trójwymiarowym, lecz warunkowanym przez czas, wielokrotnym, wielogodzinnym, wieloletnim przyglądaniu się. Świadomym patrzeniu. Tak jak proces twórczy odbywa się w czasie, tak samo oglądanie obrazu nie sprowadza się do samego „widzenia”, a jest procesem oglądania o pewnej rozciągłości w czasie, który warunkuje nawarstwianie się spojrzeń jednego na drugim, scalając się w jedność procesu patrzenia.
Dziewiąta odsłona cyklicznego projektu UNKNOWN, pokazu artystek i artystów, których twórczość redefiniuje granice widzenia i sposób myślenia o malarstwie, skupia się wokół tematu struktury dzieła. UNKNOWN to eksperymentowanie z językiem malarstwa i jego historią. Początkowo głównym elementem formalnym była linearność i barwa w całym jej bogactwie i rozmaitości, w tej manifestacji na znaczeniu przybierają elementy wypukłości reliefu. To przejście do innego typu świadomości wzrokowej pozwala na budowanie nowego, nieznanego obszaru środków formalnych. Uwaga koncentruje się na formie wypukłej, zdolnej do wyrażania trójwymiarowych stosunków przestrzennych. UNKNOWN prezentuje nam różne rodzaje struktur w obrazach, ale też reliefu w rzeźbie. Jedne uzyskane przez nawarstwianie farby, jak u Radima Korosa czy Samuela Kłody, gdzie kształt przedmiotu czytany przez zagęszczenie linii w rytmicznym układzie. Inne budowane przez integrowanie z obrazem malarskim elementów z rozmaitych materiałów, jak na przykład u Tomka Barana. Maciej Pęcak tworzy strukturę przez charakterystyczną dla siebie technikę integrowania z obrazem masy na bazie pyłu drzewnego. Możliwości jest prawdopodobnie nieskończoność, dlatego ta wystawa nawet nie próbuje stanowić przeglądu, jest raczej dyskusją, zapytaniem. Dzieła po raz pierwszy pokazywane razem, poniekąd oddają wrażliwość na kruchość ich nowego połączenia. Obrazy i obiekty pozostają w sferze niepewności. Wymagają wielospojerzenia, wspólnego spaceru, objawiając swoje nowe oblicze z każdym zapatrzeniem.
W wielu przypadkach widz nie może być nawet pewien, czy poprawnie zidentyfikował temat. Stwarza to poczucie, że między obrazem a widzem istnieje pewnego rodzaju relacja niepewności, prawdopodobnie zrodzonej już w procesie twórczym artysty. Esencją jest niewiadoma. Nie spiesz się. Take your time..
Maria Ciborowska, kuratorka wystawy
Artyści: Tara Abdullah, Tomek Baran, Piotr Jaros, Samuel Kłoda, Radim Koros, Bogumił Książek, Maciej Pęcak, Julius Reichel, Natalia Załuska
