Czy medium jest wyłącznie narzędziem artystycznym? Przez wieki było ono również nośnikiem określonych norm kulturowych i społecznych, a także jednym z najtrwalszych hierarchicznych podziałów w polu sztuk wizualnych. Podział ten nie zniknął wraz z rozwojem modernizmu, lecz przyjął bardziej subtelne formy, obecne w klasyfikacjach muzealnych, wartościach rynkowych, języku krytycznym czy samym sposobie myślenia o pracy, monumentalności i medium. Od lat 60. artystki zaczęły świadomie sięgać po media historycznie utożsamiane z kobiecością – tkaninę, ceramikę, tkactwo czy praktyki wytwórcze związane z przestrzenią domową – nie jako praktyki poboczne, ale jako narzędzia krytyczne ujawniające mechanizmy wykluczenia, marginalizacji i symbolicznej degradacji.
W tym kontekście pojęcie „równości” oznacza możliwość przekraczania estetycznych i materialnych ról przypisywanych płci. Od dekad artystki zajmują historycznie zmaskulinizowane terytoria, podczas gdy artyści – choć rzadziej – sięgają po media historycznie sfeminizowane. Pojawia się tu wyraźna asymetria: artystki pracujące w „męskich” mediach historycznie zyskiwały prestiż, podczas gdy artyści wykorzystujący media uznawane za „kobiece” często ryzykowali utratę statusu. W tej opowieści nie chodzi o proste odwrócenie ról – lecz o ujawnienie, że sam podział na media „męskie" i „kobiece" był zawsze jedynie umową.
Tkanina może być monumentalna i intelektualnie wyrafinowana, stalowa rzeźba może ujawniać kruchość i intymność, ornament może stać się narzędziem krytycznym, a praktyki konceptualne mogą opierać się na staranności, powtarzalności i manualnej pracy. Wielka stalowa konstrukcja jest działaniem kolektywnym, niewielka ceramika okazuje się gestem krytycznym, a praca na papierze domaga się skali monumentu. Środek ciężkości przesuwa się tam, gdzie dotąd go nie szukano.
Osoby artystyczne: Andreea Anghel, Michalina Bigaj, Konrad Gubała, Justyna Koeke, Eliška Konečná, Magdalena Lazar, Bartek Materka, Aleksandra Nenko, Małgorzata Malwina Niespodziewana, Wojciech Ireneusz Sobczyk
Wystawa organizowana w ramach Kongresu Kobiet 2026.
