„Z prochu powstałeś, to wstań i się otrzep”, mawiał Rafał Wojaczek w filmie Lecha Majewskiego, neutralizując znaną wszystkim frazę o nieuchronnym końcu. Filmu nie zobaczycie na wystawie Stan posiadania, tak jak wielu innych rzeczy. Ta wystawa zbudowana jest na doświadczeniu braku: czasu i stabilności, a przede wszystkim środków finansowych – braku wynikającego z implozji budżetu instytucji i wyczerpania zasobów niezbędnych do realizacji planowanych działań. Podobnie jednak jak Wojaczek w wypowiadanym przez siebie zdaniu, staramy się przechwycić ten brak rozumiany jako kryzys i znaleźć nowe, inne modele pracy nad wystawą problematyzującą Kolekcję MOCAK-u.
W narracjach dotyczących muzeum stale powraca motyw zapaści: mówi się o „wieloletnim kryzysie”, „obecnym kryzysie”, a samą instytucję określa się nawet mianem ruiny. Tworząc wystawę Stan posiadania, próbujemy jednak użyć słowa „kryzys” na własnych zasadach – przekształcić je w narzędzie i punkt wyjścia do dalszych opowieści i (auto)analiz. Metoda ta wyrasta bezpośrednio z praktyk queerowych, dzięki którym obraźliwe niegdyś „queer” zaczęło być świadomie przechwytywane i używane do celów oraz na potrzeby środowiska LGBT+, zyskując nowe znaczenie jako szerokie pojęcie określające różnorodność. Dzięki takiemu podejściu „kryzys” może wytracić swój apokaliptyczny wydźwięk i przesunąć się w stronę zmiany, przebudowy paradygmatów, nowego początku, eksperymentu. Wychodząc z tego punktu, Stan posiadania staje się przewrotnym oświadczeniem majątkowym instytucji – pokazem zbudowanym na obiektach z Kolekcji MOCAK-u, ale także otwartym na inne, niematerialne zasoby: osoby pracujące w instytucji, jej publiczność, procedury, archiwa, historię, wizerunek, wyobrażenia i możliwe przyszłości.
Jako cały zespół MOCAK-u chcemy tą wystawą sprawdzić stan posiadania i stan zachowania instytucji, ale także nasz stan wiedzy i stan zdrowia. Jednocześnie zaznaczamy obszary działalności, na których w przyszłości planujemy się skupić, pracując zarówno z własną tożsamością, jak i rzeczywistością, która nas otacza. Tego rodzaju wiwisekcja i inwentaryzacja, ale jednocześnie plany regeneracji pojawiają się w szczególnym momencie działania instytucji. Z jednej strony mija 15. rocznica udostępnienia publiczności pierwszej wystawy w siedzibie, która to okazja powinna być czasem świętowania i refleksji. Z drugiej strony MOCAK jest chwilę po odwołaniu dyrektora i niedługo po odwołaniu poprzedniej dyrektorki, co wiąże się z licznymi medialnymi i środowiskowymi dyskusjami o kondycji i przyszłości muzeum.
źródło: materiały MOCAK-u
