O Krakowie na okrągło to cykl wykładów prowadzonych przez przewodników w ramach cyklu spacerów Krakowskiego Forum Kultury Kraków na okrągło. Doskonała propozycja dla osób, które chcą poznać Kraków głębiej, niż oferują to standardowe wycieczki. Połączenie rzetelnej wiedzy historycznej z barwnymi anegdotami, podane w formie przystępnych spotkań stacjonarnych.
28 maja 2026, 18.00
Kraków jako stolica Generalnego Gubernatorstwa
Gościem majowego spotkania będzie Jan Grabowski - historyk, absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ukończył także studia podyplomowe z muzealnictwa, historii totalitaryzmów oraz Akademię Dziedzictwa MCK. Licencjonowany przewodnik i badacz dziejów II wojny światowej, autor wystaw muzealnych, uczestnik konferencji i debat historycznych. Twórca kanału na YouTubie i profilu na Facebooku „Okupowana Polska”, popularyzujących wiedzę o realiach okupacji niemieckiej i sowieckiej. Finalista konkursu BohaterONy 2021 im. Powstańców Warszawskich. Otrzymał stypendium w ramach programu Kultura w sieci oraz Stypendium Twórcze Miasta Krakowa. Autor książki Suki, wiedźmy i bestie. Historie nadzorczyń w niemieckich obozach koncentracyjnych.
Podczas II wojny światowej Kraków pełnił niezwykle istotną funkcję jako stolica tzw. Generalnego Gubernatorstwa. To właśnie tutaj, na Wawelu, rezydował Hans Frank, a miasto stało się siedzibą najważniejszych instytucji administracyjnych zarządzających okupowanymi ziemiami polskimi. Aby sprawować władzę w sposób sprawny i trwały, okupanci podjęli szereg działań architektonicznych i urbanistycznych – z jednej strony miały one usprawnić funkcjonowanie miasta, z drugiej zaś stanowiły wyraźną manifestację niemieckiej dominacji.
Jednocześnie Kraków naznaczony został cierpieniem i śmiercią swoich przedwojennych mieszkańców. Przestrzeń miejska do dziś przechowuje ślady tych tragicznych wydarzeń – w postaci licznych tablic pamiątkowych, pomników i obelisków, które przypominają o ofiarach okupacji i dramatycznych losach miasta.
W czasie wykładu będzie możliwość zakupu książki Jana Grabowskiego Suki, wiedźmy i bestie. Historie nadzorczyń z niemieckich obozów koncentracyjnych. Płatność gotówką.
25 czerwca 2026, 18.00
Ciekawostki krakowskich Plant
Gościem czerwcowego spotkania będzie Emil Bajorek, działający jako „Krakonik” przewodnik miejski po Krakowie od 2010. Oprowadza po większości zabytkowych miejsc i obiektów, m.in. po Zamku Królewskim na Wawelu, Fabryce Schindlera, Podziemiach Rynku czy Muzeum Dominikanów. Jako miłośnik Podgórza szczególnie chętnie oprowadza po tej części Krakowa, jest też współautorem dwóch książek o dzielnicy. Również przewodnik górski: beskidzki II klasy i sudecki III klasy, a także przewodnik po Jurze Krakowsko-Częstochowskiej z Ojcowskim Parkiem Narodowym. Oprócz pracy zawodowej działa społecznie, m.in. jest skarbnikiem w stowarzyszeniach PODGORZE.PL i Przewodnicy Bez Granic, działa też w PTTK (m.in. przodownik turystyki górskiej i znakarz szlaków górskich), Stowarzyszeniu Pilotów Wycieczek i Przewodników Turystycznych „Gaudeamus”, Stowarzyszeniu Crux Galiciae i w Hutniczym Klubie Honorowych Dawców Krwi PCK. Uwielbia historię Krakowa i komunikację miejską, zwłaszcza szynową. Prywatnie szczęśliwy mąż i tata.
Krakowskie Planty mają już ponad 200 lat historii. Powstały na miejscu wyburzonych murów obronnych i zasypanej fosy. Sama ich nazwa pochodzi od plantowania, czyli wyrównywania i nadsypywania terenu po miejskiej fosie. Rok 1822 jest uznawany za symboliczny początek Plant, choć pierwsze plany powstały kilka lat wcześniej. Same ogrody wokół Starego Miasta tworzone były niemal do końca XIX wieku, a koncepcje urządzania Plant zmieniały się kilkakrotnie. Podczas wykładu prześledzimy historię Plant i omówimy znajdujące się na nich pomniki.
