Cykl Sztuka w Dworze Czeczów to spotkania z Maciejem Miezianem, historykiem sztuki, publicystą i pracownikiem Muzeum Historycznego Miasta Krakowa – Oddział Dzieje Nowej Huty oraz pasjonatem Krakowa.
15 listopada 2025, 12.00
Kraków jako kulturowy przekładaniec
Maciej Miezian: ”Kraków to jedno z tych niezwykłych miejsc, w których ślady ludzkiej obecności i twórczości sięgają od epoki lodowcowej aż po czasy współczesne. Miasto, położone na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych i kulturowych – od Skandynawii po Grecję i od Kijowa po Paryż – od zawsze było przestrzenią przenikania się różnych tradycji, idei i stylów artystycznych. W Krakowie stykały się wpływy świata barbarzyńskiego oraz wyrafinowanych cywilizacji. To tutaj spotykały się różnorodne języki, wierzenia i estetyki – i to na długo przed jego złotym wiekiem w XVI wieku.
29 listopada 2025, 12.00
Paleolit, neolit i epoka brązu – czas tworzenia mitów i symboli
Skąd wzięły się symbole, którymi do dziś posługuje się współczesna kultura? Zdziwią się Państwo — większość z nich powstała znacznie wcześniej, niż moglibyśmy przypuszczać. Ich korzenie sięgają czasów prehistorycznych: paleolitu, neolitu oraz epoki brązu.
Paleolit zostawił nam nie tylko słynne malowidła naskalne w jaskiniach, ale także pierwsze przejawy myślenia abstrakcyjnego — zalążki matematyki, astronomii i symboliki. To w tym okresie człowiek zaczął dostrzegać porządek w świecie natury i próbował go zrozumieć poprzez sztukę i znaki.
W neolicie — gdy pojawiły się pierwsze osady, rolnictwo i miasta — nastąpił dalszy rozwój symboliki i abstrakcyjnego myślenia. Wraz z uprawą ziemi przyszły także bardziej złożone systemy wierzeń i pierwsze formy pisma.
Epoka brązu to czas powstania wielkich narracji kulturowych i religijnych. Przetrwały z niej monumentalne eposy, takie jak sumeryjski „Gilgamesz”, greckie „Iliada” i „Odyseja”, czy też hebrajskie opowieści zawarte w Genesis i Exodusie. To również czas, w którym sztuka przybierała często formy syntetyczne i symboliczne, choć niekiedy osiągała skalę tak monumentalną, że do dziś budzi nasz podziw — mimo że żyjemy w epoce wieżowców, technologii i błyskawicznej komunikacji.
Choć w tym czasie Kraków znajdował się daleko poza głównymi ośrodkami cywilizacji, nie oznacza to, że jego okolice były całkowicie odizolowane. Przeciwnie — przez te tereny wędrowali paleolityczni łowcy z obszaru dzisiejszej Francji, neolityczni rolnicy z Bałkanów czy wojownicy z epoki brązu. To właśnie z takich migracji i wymiany kulturowej zrodziły się późniejsze europejskie narody.
